29 stycznia 2018,  00:00

Fed – kto rządzi największym bankiem centralnym?

5/5 (2)

System Rezerwy Federalnej Stanów Zjednoczonych to narzędzie o tak wielkich wpływach, że wielu przypisuje mu zakulisowe działania rodem z teorii spiskowych. Rzeczywistość nie wymaga jednak żadnych dodatkowych sekretów.

Amerykańska Rezerwa Federalna (ang. Federal Reserve System, Federal Reserve, Fed) to w istocie najbardziej wpływowy bank centralny świata. Na jego sprawozdania czekają wszyscy związani z biznesem – od wielkich bankierów przez handlarzy ropą drobnych eksporterów. Decyzje Fed wpływają na globalną gospodarkę a ich przewidywania i estymacje są odrębną gałęzią nauk ekonomicznych. Tak ogromna władza nad międzynarodowymi rynkami nie potrzebuje zatem spisku, aby rządzić. Wystarczy, że jest.

Struktura Fed

Na Rezerwę Federalną w podstawowej części składają się z trzy komponenty:

  • Rada Gubernatorów – odpowiada za politykę monetarną kraju. Składa się z 7 członków powoływanych na 14 lat przez prezydenta. On też dokonuje wyboru przewodniczącego i dwóch wiceprzewodniczących spośród członków Rady. Ich kadencja trwa 4 lata. Mianowanie na członków Rady jak i nominacje musi zatwierdzić Senat. Rada jest zobowiązana do składania półrocznych sprawozdań bezpośrednio przed Kongresem
  • Federalny Komitet do spraw Operacji Otwartego Rynku (Federal Open Market Committee) – jak sama nazwa wskazuje, nadzoruje otwartorynkowy przepływ pieniądza. Określa również poziom inwestycji federalnych na dany okres. W jego dwunastoosobowym składzie zawsze jest prezes banku nowojorskiego, siedmiu gubernatorów i czterech prezesów banków członkowskich, którym przysługuje rotacyjne prawo głosu
  • Banki Rezerwy Federalnej – jest ich 12 a każdy stanowi swoisty “bank centralny” we własnym regionie. Posiadają odpowiednie uprawnienia (np. wprowadzanie czy wyprowadzanie gotówki), mają własne mienie a ich rola dotyczy nie tylko realizacji polityki finansowej ale również nadzoru nad bankami komercyjnymi.

Istotną rolę odgrywają również oddziały banków federalnych i banki członkowskie, jednak rola decyzyjna przynależy trzem wymienionym powyżej instytucjom.

Funkcje Systemu Rezerwy Federalnej

Cele i założenia Fed zostały określone w ustawie z 1913 roku i, z niewielkim poprawkami, pozostają aktualne do dzisiaj. Należą do nich m.in.:

  • zapewnienie stabilności systemowi finansowemu – zapobieganie kryzysom zarówno krajowym jak i globalnym,
  • nadzór nad bankami – w szczególności nad ich polityką spekulacyjną by uniknąć zapaści jak w 2008 roku,
  • zarządzanie inflacją – poprzez sterowanie wysokością stóp procentowych i dodruk pieniędzy,
  • dostarczanie gwarancji bankowych – Fed to “bank banków”, ostatnia instancja która udziela pożyczek międzybankowych i egzekwuje wysokości kwot rezerw finansowych,
  • badania i edukacja – raporty finansowe Fed są równie istotne dla globalnych rynków jak sieć think-thanków szkolących najlepszych ekonomistów świata.

Kto rządzi Fed?

Technicznie rzecz biorąc zasoby finansowe posiadają banki członkowskie Rezerwy. Jednak ich prezesi nie mają prawa głosu. Takowe przynależy członkom Rady i Komitetu. Oni z kolei odpowiadają przed Kongresem. A nad wszystkim czuwa przewodniczący Rady Gubernatorów. Czy to przewodniczący jest zatem tym, który rozdaje karty?

Zdecydowanie nie. On jednak nadaje zarówno kierunek pracom całej instytucji jak i określa ton relacji z politykami. Konstrukcja Fed uniemożliwia przejęcie kontroli przez jednostkę czy nawet ugrupowanie, jednak przewodniczący jest osobą o największym wpływie na jej działania.

Do 3 lutego 2018 roku przewodniczącą Fed jest, mianowana przez Baracka Obamę, Janet Yellen. Na stanowisku zastąpi ją Jerome Powell mianowany przez prezydenta Donalda Trumpa.

Amerykański bank centralny to rozbudowany aparat finansowy będący wzorem dla wielu światowych gospodarek. Warto wiedzieć o nim choć odrobinę, bo mimo odległości ma pośredni wpływ również na nas.

Warto przeczytać
Dołącz do dyskusji